 |
 |
|
|
|
 |
Anaximander was een belangrijk filosoof uit de school
van Milete, naast Thales. Hij leefde eveneens in
de zesde eeuw v. Chr.
De ene elementaire substantie, waaruit alles was ontstaan,
was bij hem niet het water, en ook niet een andere
stof die we kennen. Deze oersubstantie was oneindig,
eeuwig en tijdloos; daaruit kwamen warm en koud, vochtig
en droog, en alle andere tegenstellingen tevoorschijn;
hij 'omvatte álle werelden'. -Anaximander was
van mening dat onze wereld er slechts één
was uit vele.- De verschillende stoffen die wij kennen
zijn uit deze elementaire substantie ontstaan.
Hij maakt hier een opmerking over, die voor ons raadselachtig
klinkt: "In de vorm, waarin de dingen opkomen,
vergaan zij ook weer, gelijk is verordonneerd, want
zij geven elkander satisfactie en vergoeding voor het
begane onrecht, overeenkomstig de orde van de tijd." Hier
klinkt iets door van het grote belang dat de Grieken
hechtten aan 'gerechtigheid', aan evenwicht.
De grootste zonde van de mens is zijn 'hubris', zijn
overmoed. Denk bijvoorbeeld aan Oidipoes, die zijn
vader doodt en slaapt met zijn moeder.
Anaximander bedoelt wellicht dit: Elk element (vuur,
aarde, water) is er steeds op uit zijn gebied uit te
breiden. Toch wordt, volgens een soort natuurwet, het
evenwicht telkens hersteld. Het vuur grijpt eerst om
zich heen, maar gaat dan over in as (=aarde). Zo blijven
de totale hoeveelheden vuur, aarde en water op de aarde
constant.
Je zou hierin een eerste aanzet kunnen zien tot de
wetten van behoud van massa en van energie.
De wereld is ontstaan in de loop van een eeuwigdurende
beweging. De werelden zijn niet geschapen, maar zijn
ontstaan door evolutie.
De aarde, die vrij in de ruimte zweeft, verkeerde eerst
in vloeibare toestand. De aarde werd droger doordat
er water in de zon verdampte. Uit dit verdampende water
werden vissen geboren. De andere dieren -ook de mens!-
ontstonden uit de vissen. Uit het feit dat de mens
een zo lange jeugd heeft en zo lang onbeholpen is kun
je afleiden dat hij zo oorspronkelijk niet is ontstaan;
hij moet dus uit dieren van een ander soort zijn voortgekomen.
Van Anaximander wordt verteld dat hij de eerste was
die een kaart maakte van de toen gekende wereld. Hij
meende dat de aarde een cilindervorm had, en vrij in
de ruimte hing. Sommigen zeggen dat hij van mening
was dat de zon net zo groot was als de aarde; volgens
anderen beweerde hij dat de zon zeven keer, of zelfs
achtentwintig keer zo groot was als de aarde. (meer
over de kaart
van Anaximander -Engelstalig-).
Hij probeerde ook als eerste de beweging van de hemellichamen
natuurkundig te verklaren. Oorspronkelijk was de aarde
omgeven door een schil van vuur. Deze spatte uit elkaar
en ging over in de hemellichamen die, vuur uitstralend,
om de aarde wentelen.
Bron: Wikipedia (nl.wikipedia.org)
|
